Ang binhi ang unang malaking desisyon sa isang season. Kapag hindi tugma ang variety sa tubig, panahon, sakit o target na merkado, maaaring mahirapan ang pananim kahit maayos ang ibang gawain. Wala ring iisang variety na pinakamahusay para sa lahat ng palayan. Iba ang kundisyon ng irrigated lowland, rainfed lowland at upland; nag-iiba rin ang panganib depende sa petsa ng pagtatanim at lokal na problema.
1. Kilalanin muna ang bukid
Bago pumili ng pangalan ng variety, ilista ang praktikal na kondisyon: may maaasahang patubig ba sa buong season, gaano kabilis bumabaha o natutuyo ang bukid, anong buwan karaniwang nagtatanim, at ano ang naging problema noong nakaraang crop? Itala rin kung may mga sakit o peste na paulit-ulit, gaano katagal kayang hintayin ang ani, at ano ang gustong bilhin ng suki o miller sa inyong lugar. Ang mga detalyeng ito ang tumutulong magbawas ng mga variety na hindi akma.
Kung madalas kapusin sa tubig, huwag agad umasa sa variety label na “drought tolerant” bilang garantiya. Ang tolerance ay hindi nangangahulugang walang pinsala kapag matindi o matagal ang tagtuyot. Alamin kung anong kondisyon at growth stage ang sinubukan sa opisyal na impormasyon. Gayundin, ang “flood tolerant” ay hindi proteksiyon laban sa lahat ng baha; mahalaga ang lalim, tagal, agos at yugto ng halaman.
2. Itugma sa ecosystem at season
Basahin ang opisyal na rekomendasyon para sa partikular na variety at rehiyon. Tingnan kung inirerekomenda ito sa irrigated, rainfed o ibang sistema; gaano ang tinatayang maturity; anong katangian laban sa mga lokal na panganib ang dokumentado; at may available bang sertipikadong binhi. Iba-iba ang performance ng variety sa tunay na bukid, kaya hindi sapat ang isang testimonial o resulta mula sa ibang probinsiya.
Tanungin ang municipal agriculture office, agricultural technician o accredited seed producer kung anong variety at source ang kasalukuyang inirerekomenda sa inyong barangay. I-check ang pangalan at label ng binhi, harvest season o seed class kung nakasaad, at kung buo, tuyo at malinis ang pakete. Itago ang resibo at label para mabalikan kung may tanong tungkol sa kalidad. Iwasan ang binhing walang malinaw na variety o pinanggalingan.
3. Tantiyahin ang kailangan ayon sa paraan ng pagtatanim
Magkaiba ang pangangailangan ng direct seeding at transplanting. Sa transplanting, may hiwalay na seedbed at inililipat ang punla; sa direct seeding, sa mismong bukid inilalagay ang binhi. Nagbabago ang dami ayon sa germination, kalidad ng binhi, lupang paghahandaan, paraan at kagamitan. Hindi dapat kopyahin nang diretso ang seed rate ng ibang paraan o ibang bukid.
May gabay ang DA-PhilRice na nagsasabing maaaring sapat ang 40 kilo ng de-kalidad na binhi para sa isang ektarya kapag tama ang paghahanda ng punlaan, seedling density, agwat, at muling pagtatanim sa puwang. Ituring ito bilang partikular na gabay na nakatali sa mga kondisyong iyon, hindi awtomatikong rate para sa lahat ng paraan o lahat ng bukid. I-verify sa lokal na technician o Rice Crop Manager kung anong dami ang akma sa sistema mo bago bumili.
4. Huwag gawing “mas marami, mas sigurado” ang diskarte
Ang sobrang daming binhi ay may gastos at maaaring magdulot ng masyadong siksik na tanim. Kapag nagsisiksikan ang halaman, nagkakaroon ng kompetisyon sa liwanag at sustansiya, at mas mahirap makita at mapamahalaan ang ilang problema. Sa kabilang banda, kulang na punla o hindi pantay na pagtubo ay maaari ring mag-iwan ng bakanteng bahagi. Kaya mahalaga ang paghahanda, pantay na paghahasik, maayos na tubig at pag-check ng pagtubo bago ituloy ang susunod na hakbang.
Kung nagtatanim sa punlaan, planuhin ang lawak at iskedyul para hindi tumanda o humina ang punla bago mailipat. Kung direct seeding, tiyakin na handa ang lupa at alam ang paraan ng paglalagay at pamamahala ng damo. Kapag hindi pamilyar sa technique, subukan muna sa maliit na bahagi at itala ang gastos at resulta bago palawakin.
5. Itala ang pinagmulan at resulta
Isulat ang variety, seed class o label, supplier, dami, presyo, petsa ng pagtatanim, paraan ng crop establishment, at napansing pagtubo. Sa dulo ng season, idagdag ang petsa ng anihan, dami at kalidad ng ani, problema sa bukid, at presyo ng bentahan. Ang record na ito ang mas kapaki-pakinabang na basehan para sa susunod na pagpili kaysa memorya o pangkalahatang pangako ng ani.
Kung hindi sumibol nang maayos ang binhi, huwag agad magdagdag ng maraming binhi o pataba nang hindi sinusuri ang sanhi. Tingnan ang distribusyon ng puwang: pantay ba o may kumpol? May bara, baha, tuyong parte, ibon, kuhol o problema sa paghahanda? Kumuha ng litrato at magtanong sa technician dala ang label ng binhi at petsa ng pagtatanim.
Checklist bago bumili
- Alam ko kung irrigated, rainfed o ibang ecosystem ang bukid.
- Naitala ko ang karaniwang panahon ng tanim, tubig at pangunahing problema.
- Sinuri ko ang opisyal na variety information at lokal na rekomendasyon.
- Malinaw ang variety, pinanggalingan at kalidad ng binhi.
- Ang tantiyang dami ay para sa paraan kong pagtatanim, hindi hula lang.
- May plano akong itala ang gastos, pagtubo at resulta.